Wstęp
Pawłów podkreślał szczególną złożoność i ruchliwość tego odruchu u wyższych form zwierzęcych, widząc w nim biologiczną przesłankę ciekawości ludzkiej K Ostatnie badania prowadzone przez Sokołowa w Moskwie wykazały ścisły związek odruchu orientacyjnego z procesami spostrzegania2. Na odruch orientacyjno-badawczy jako fizjologiczny mechanizm zaciekawień zwraca w Polsce uwagę Gurycka w swych badaniach nad zagadnieniem kształtowania zainteresowań3 (przyp. red.). Zagadnienie zainteresowań bezwględnie "czystych" o charakterze wyłącznie poznawczym jest, jak się okazuje, sprawą trudną do definitywnego wyklarowania. Faktem jest, iż człowiek w pewnych sytuacjach i w odniesieniu do pewnych spraw zachowuje się tak, jak gdyby względy pozapoznawcze nie miały dla niego znaczenia. Wychowanie może zatem z powodzeniem odwoływać się w pewnych granicach do samej "czystej" ciekawości, do chęci poznania dla samego poznania (popęd wiedzy).